Baskı Altı (Etiket) Malzemeleri:

Termal Malzemeler

Termal baskı altı malzemeleri; kağıt esaslı, plastik esaslı yeya bunların karışımları olarak üretilebilirler. Termal esaslı baskı altı malzemelerinde, malzeme üzerine baskı genel olarak ısı sistemi ile alınır. Termal malzemeler ekonomiktir, malzeme üzerine yapılan termal baskının ömrü çok uzun değildir, baskı altı malzemesinin yüzeyi lamine malzeme ile kaplanarak yapılacak termal baskıların daha uzun ömürlü olması sağlanabilir. Termal baskı altı malzemelerini üç alt başlık altında değerlendirebiliriz.

Termal : Baskı altı malzemesi, zemin üst yüzeyine termal sıvama yapılarak oluşturulmuştur. Isı, ışık, nem ve alkole karşı oldukça duyarlı olup raf ömrü kısadır. Ortam şartlarının etkisi ile kendiliğinden kararma yapabilir, sıcağa dayanıklı olmadığından üzerine termal yöntemle yapılan baskılar kalıcı değildir. Başlıca gıda sektörü, market işletmeciliği ve tekstil sektöründe, uzun ömürlü baskıların gerekmediği, düşük maliyet gerektiren alanlarda kullanılır. Malzemenin kendisi ısıya duyarlı olarak basılabildiğinden ayrıca ribonla baskıya gerek yoktur.

Lamine Termal : Termal baskı altı malzemelerine kıyasla yapılan termal baskı ömrünün ve kalitesinin artırılması amacı ile her iki yüzey de lamine edilerek korunmuştur. Tıpkı termal baskı altı malzemelerinde olduğu gibi ısı, ışık, nem ve alkole duyarlıdırlar, kendiliğinden kararma yapabilir ve üzerindeki termal sistemle basılan bilgiler silinebilir. Dayanıklılık süresi termal baskı altı malzemelerine oranla daha uzundur. Gıda, market ve tekstil sektöründe yoğun olarak kullanılır. Malzemenin kendisi ısıya duyarlı olarak basılabildiğinden ayrıca ribonla baskıya gerek yoktur.

Termal Karton : Diğer termal baskı altı malzemelerinden farklı olarak termal karton malzemelerin kendinden yapışkan özelliği yoktur. Malzemenin üst yüzeyi korumalı (lamine) termal olup termal karton baskı altı malzemeleri farklı gramajlarda (kalınlıklarda) olabilir. Gıda sektörü, market işletmeciliği, tekstil sektörü v.b. alanlarda raf etiketi, reyon etiketi, ürün tanıtım etiketi, cep etiketi, sallama etiket v.b. amaçlarla kullanılabilirler. Diğer termal baskı altı malzemelerinde olduğu gibi termal kartonlarda da baskı için ribona ihtiyaç duyulmaz.

Termal Transfer Malzemeler

Termal transfer baskı altı malzemelerinde, termal malzemelerden farklı olarak malzemenin kendisi termal etkileşimli bir yapıya sahip değildir. Termal transfer baskı altı malzemesi üzerine ribon veya mürekkep yardımı ile baskı alınır. Termal transfer malzemeler, termal malzeme hammaddelerine ek olarak tekstil esaslı ve hatta metalize baskı altı malzemelerini de kapsarlar. Termal transfer baskı altı malzemelerinin kağıt esaslı olanlarını başlıca şu şekilde sıralayabiliriz.

1. Hamur : Yüzeyi pürüzlü mat bir kağıt esaslı bir baskı altı malzemesidir. Genel olarak kesikli A4 tabaka halinde Lazer yazıcılarda fotokopi cihazlarında kullanılır. Ribon baskı tavsiye edilmez, lazer toner, mürekkep baskıya daha uygundur.

Vellum : 1. Hamur kağıdın işlenerek yüzeyi mat ve hafif pürüzlü hale getirilmiş çeşididir. Barkod etiketi olarak barkod yazıcılarda en çok tercih edilen baskı altı malzemesidir. Çeşitli sektörlerde (tekstil, otomotiv, gıda) özellikle koli etiketi olarak kullanılır. Ribon baskıya ve mürekkepli baskıya uygundur. Wax ribon önerilir.

Kuşe : Baskı altı malzemesinin yüzeyi tamamen pürüzsüz ve düz hale gelecek şekilde işlenmiştir. Vellum baskı altı malzemelerine oranla daha parlak bir yüzey görüntüsü vardır. Mat kuşe ve Parlak kuşe olarak üretilebilirler. Başlıca kullanım alanları, renkli, mürekkep baskılı işlerin tercih edildiği sektörlerdir. Mürekkep baskıya ilave olarak ribon baskıya da uygundur, wax ribon ile istenen sonuç elde edilebilir.

Cromolux : Düz ve pürüzsüz bir yüzeye sahiptir. Kuşe baskı altı malzemesinden çok daha parlaktır. Mürekkep baskılı işlerde çok iyi sonuç verirler, gıda sektöründe ve renkli mürekkep baskılı işlerin gerekli olduğu sektörlerde tercih edilirler. Ribon baskı için wax resin ribon kullanımı tavsiye edilir.

Farma : Kuşe baskı altı malzemesinin daha ince ve düşük gramajlı olarak üretilmiş halidir. Kendinden yapışkan tutkallı olabilirler veya kullanım sırasında tutkallanarak uygulanabilirler, ince yapısından ötürü esnektirler, ilaç ve çiklet sektörleri başlıca tercih alanlarıdır. Ribon baskı seçeneği için wax ribon kullanılarak kaliteli sonuçlar alınabilir.

Flouresant Kağıtlar : Mat, pütürlü bir yüzeye sahip , üst yüzey fosforlu boya ile boyanmış bir baskı altı malzemesidir. Değişik fosforlu renklerde olmalarından dolayı daha çok endüstriyel kontrol amaçlı kullanılırlar. Wax ribon ile üzerine baskı yapılabilir.

Thermal Transfer Karton : Tercihe göre, üst yüzeyi parlak veya mat olabilir, kendinden yapışkan özelliğe sahip değildir, çeşitli kalınlık(gramaj)larda olabilen bir baskı altı malzemedir. Otomotiv ve tekstil sektörlerinde kontrol kartı ve fiyat etiketi, yaka kartı v.b. uygulamalarda kullanılırlar. Ribon baskıya uygundur, wax ribon ile uygun kalitede baskı alınabilir.

Metalize Gold Kuşe Kağıtlar : Yüzeyi parlak altın yaldızlı, yırtılabilen, kağıt esaslı bir baskı altı malzemesidir. Alkollü içecekler ve gıda sektörü yoğun kullanım alanıdır. Mürekkep baskının yanında wax resin ribon ile kaliteli baskılar alınabilir.

Metalize Silver Kuşe Kağıtlar : Yüzeyi parlak gümüş yaldızlı, yırtılabilen, kağıt esaslı bir baskı altı malzemesidir. Gold kuşe kağıtlarda olduğu gibi genellikle alkollü içecekler sektöründe kullanılan bir malzemedir.

Metalize Kuşe Kağıtlar : Yapışkanlı yüzeyi metalik gri ile boyanmış, üst yüzeyi mat ve yırtılabilir bir baskı altı malzemesidir. Genellikle tekstil sektöründe kartele etiketi olarak kullanım alanı vardır. Ribon baskıya uyumludur.

Fastyler Kagıtlar : İnce bir alüminyum folyonun üst yüzeyinin kuşe alt yüzeyinin özel bir yapışkan ile sıvanarak kaplanmasından meydana gelmiş bir baskı altı malzemesidir. Tekstil sektöründe kartele üzerlerinde ve kumaş toplarının üzerlerinde kullanılır. Wax ribon kullanılarak problemsiz baskılar alınabilir.

Güvenlik Etiketi (Kırılgan Etiket) : Çok özel bir baskı altı malzemesidir, etiket üst yüzeyi yırtılmadan çıkan fakat alt yapışkan yüzeyine yapılan baskının yapıştığı yerde kalan (VOID) veya yapıştığı yüzeyden çıkarılmaya çalışıldığında küçük parçalar halinde dağılan türevleri vardır. Teknik, elektronik v.b. üretim kalemlerinde garanti ve kontrol amaçlı kullanılırlar. Ribon baskı için wax resin ribon ile kaliteli sonuçlar alınabilir.

Plastik Bazlı Malzemeler

Bu tür baskı altı malzemeleri petrol türevleridir, genel olarak plastik bazlı malzemeler olarak anılırlar. En büyük özellikleri kağıt esaslı malzemelerin aksine daha dayanıklı olmalarıdır. Isı, ışık, ve nemden kesinlikle etkilenmezler. Bu tür malzemelerin bazıları geri dönüşümsüz, bazıları ise çok uzun zamanda da olsa tabiatta kaybolurlar. Plastik bazlı malzemeler her alan ve her sektörde kullanım alanı bulurlar. Whitemat, Glosewhite, Silvermat, Polietilen Opak, Polietilen Şeffaf, Polipropilen Opak, Polipropilen Opak en tanınmış çeşitleridir. (Şampuan etiketleri, Deterjan etiketleri, Plaka etiketler, Demirbaş etiketleri v.b.) Mürekkep baskı veya ribon baskı ile uyumludurlar. Polietilen türevi baskı altı malzemeleri ambalaj ve etiket üretiminde en fazla kullanılan ve maliyeti en düşük olan transparan film materyallerdir. Polipropilen türevi baskı altı malzemeleri ise uygulandıkları yüzeyde özellikle etiket yokmuş gibi bir izlenim yarattığı için tercih edilen plastik film materyallerdir. Polyester türevi baskı altı malzemeleri, çok değişik özellikleri olan, çok yönlü polimer materyallerdir, çok geniş ısı yelpazesinde dayanırlıklarını korurlar, dış darbelere karşı yüksek dayanım, kullanma kolaylığı, yüksek berraklık, gazlara, su buharına ve kimyasallara karşı yüksek dirençli olması bakımından daha çok tıbbi uygulamalarda ve özel etiket ürünlerinde kullanılırlar, dezavantajları diğer plastik türevlerine göre maliyetlerinin yüksek olmasıdır.

Opak Polipropilen : Isı ve ışık ve neme karşı dayanıklı, sert bir malzemedir. Esneme özelliği yoktur yırtılması zordur. Dış etkenlerden etkilenmezler, genellikle kimya ve kozmetik sektöründe tercih edilen bir etiket malzemesidir. UV bazlı mürekkep ve wax resin ribon kullanılarak kaliteli baskılar alınabilir.

Opak Polietilen : Isı ışık ve neme karşı dayanıklı esnek bir malzemedir. Akış yönünde yırtılabilir diğer yönde esner. Kimya ve kozmetik sektöründe tercih edilen bir etiket malzemesidir. UV bazlı mürekkep ve wax resin ribon kullanılarak kaliteli baskılar alınabilir.

Şeffaf Polipropilen :Şeffaf hammaddeden yapılmış olup ısı, ışık ve neme karşı dayanıklı sert bir malzemedir, esnemez ve yırtılma mukavemeti yüksektir. Kimya ve kozmetik sektöründe tercih edilen bir etiket malzemesidir. UV bazlı mürekkep ve wax resin ribon kullanılarak kaliteli baskılar alınabilir.

Şeffaf Polietilen : Şeffaf bir hammaddeden yapılmış olup Suya ve neme dayanıklı esnek bir malzemedir. Akış yönünde yırtılabilir diğer yönde esner. Kimya ve kozmetik sektöründe tercih edilen bir etiket malzemesidir. UV bazlı mürekkep ve wax resin ribon kullanılarak kaliteli baskılar alınabilir.

Silver Polyester (slwmat) : Gri metalize renkte bir etikettir. Sıcağa ve soğuğa karşı dayanıklı olup özel yapışkanlı üretilmiştir, yırtılmaz. Genel olarak otomotiv sektöründe , elektronik sanayi ve metal yüzeylerde, demirbaş etiketi olarak kullanılabilirler. UV bazlı mürekkep ve wax resin ribon kullanılarak kaliteli baskılar alınabilir.

Whitemat : Sıcağa dayanıklı, yapışkanı özel, hem üst yüzeyi hem de yapışkan yüzeyi beyaz renkte olup yırtılmayan özel bir etiket hammaddesidir. Genellikle demirbaş, kuyumcu ve beyaz eşya üreticilerinin tercih ettiği bir etiket malzemesidir. Beyaz eşya sektöründe ve kuyumcu etiketi olarak kullanılır. UV bazlı mürekkep ve wax resin ribon kullanılarak kaliteli baskılar alınabilir.

Glosswhite : Her iki yüzeyi beyaz renkte bir etikettir. Sıcağa ve soğuğa dayanıklı olup özel yapışkandan üretilmiştir. Yırtılmayan bir yapıya sahiptir. Beyaz eşya sektöründe ve kuyumcu etiketi olarak kullanılır. UV bazlı mürekkep ve wax resin ribon kullanılarak kaliteli baskılar alınabilir.

Tekstil Malzemeler

Japon Akmazı : Care label olarak da adlandırılan Japon akmazları, naylon tafta veya yıkama talimatı etiketi olarak kullanılırlar. Daha çok tekstil sektöründe ve kullanım alanı bulurlar. Japon akmazları yapışkanlı ve yapışkansız olarak üretilirler. Yapışkansız akmazlar ürün üzerine dikilme sureti ile, yapışkanlı akmazlar ise ütü ile yapıştırılan veya kendiliğinden yapışan olmak üzere iki farklı türde uygulanırlar. Mat veya parlak olarak da çeşitlendirebileceğimiz Japon akmazlarının yırtılabilen bir yapısı vardır. Akmaz basımında Wax Resin ribon veya tekstil mürekkebi kullanılabilir.

Saten Etiket : Yumuşak ve parlak ipeksi bir yüzeye sahiptir, yapışkanlı ve yapışkansız olarak çeşitleri mevcuttur. Ürün üzerine uygulama, Japon akmazında olduğu gibi dikiş, ütü ile yapıştırma veya kendinden yapışkanlı olabilir.

İpek Asetat : Saten etiket tarzında olup üst yüzü ipek kumaş alt yüzeyi yapışkan ile kaplanmış bir malzemedir. Diğer tekstil bazlı malzemelerde olduğu gibi tekstil mürekkebi veya ribon baskı ile işlenebilirler.

Tyvek Etiket : Kimyasallara ve dış etkilere dayanıklı yırtılmayan tekstil bazlı bir baskı altı malzemesidir. Tyvek malzemeler tyvek kumaşının polimer ile kaplanarak işlenmesi ile oluşur, damarlı bir yüzeye sahiptir, değişik kalınlıklarda (gramaj) bulunabilirler. Ribon baskı ve mürekkepli baskı ile şekillendirilirler.

Yapıştırıcılar

Yapıştırıcılar, hammaddenin en önemli kısmıdır. Çünkü malzemenin en önemli özelliği yapışma işlevidir. Kimyasal özelliği nedeniyle zaman ve koruma şartlarına göre hassasiyetini kaybedebilir. Malzemenin arkasına çok dengeli sürülmelidir.

Etiketlerin uygulama alanı ve ortam koşulları dikkate alınarak,yapışkan cinsi seçilir.
Uygun yapışkan seçiminde; temel bileşim, ilk yapışma, nihai yapışma,minimum etiketleme derecesi, servis sıcaklık derecesi dikkate alınır.
Akrilik ve kauçuk esaslı olmak üzere 2 çeşit temel bileşim vardır.
Yapışkanlar, 4 ana grupta toplanmıştır.

Akrilik Yapışkanlar : Genelde tüm etiketlerde ( % 90) akrilik yapışkan kullanılır. Yapıştığı yüzeye belli bir süre sonra yapışkan hakim olur. Etiketi sökmeye çalıştığınızda etiket yırtılarak kalkar. Etiketi yapıştırdıktan hemen sonra kaldırmaya çalışırsanız etiketi yırtılmadan kaldırabilirsiniz.

Hotmelt Yapışkanlar : Kauçuk bazlı, yapıştırıldığında çok kısa sürede etki gösterir. Etiketi sökmeye çalıştığınızda etiket yırtılarak kalkar, ancak ısıdan etkilenir, ısıtılarak sökülmesi mümkün olabilir.

Nonperm Yapışkanlar : Nonperm yapışkanlar herhangi bir yüzeye yapıştırıldıktan sonra defalarca etiketi kaldırsanız da tekrar yapıştırabileceğiniz etiketlerdir. Cam, hediyelik eşya, ahşap eşya v.s. sektöründe kullanılır.

Dipfriz Yapışkanlar : Soğuğa dayanıklı acrylic yapışkanlardır. Kristalize olmazlar. Aynı oranda ısıya dayanıklıdırlar. Genellikle et ve hazır yemek şarküterilerinde kullanılır.

Taşıdıkları teknik özelliklerine göre etiketleri aşağıdaki şekilde sınıflandırabiliriz.

-Yüksek ısıya dayanıklı, polyester otomotiv etiketleri

-Yapıştığı yerden çıkmayan etiketler

-Yapıştığı yüzeyden iz bırakmadan çıkan sökülebilir etiketler

-Yapıştığı yüzeyden çıkartılmak istendiğinde parçalanan etiketler

-Yüksek dayanım gücüne sahip tyvek etiketler

-Kimyasallara ve aşınmaya dayanıklı polyester laminasyonlu alüminyum etiketler

-Çok düşük ısılarda dahi özelliğini kaybetmeyen ve formunu koruyabilen PP etiketler

-Özel çuval etiketleri

-Blackline şeffaf etiketler

-Gıda yönetmeliklerine uygun etiketler

-Yapıştırma makinesinde tutkal uygulanan etiketler

Boyalar :

Üretimi gerçekleştirilen ürünlerde kullanım alanına göre resmi yönetmeliklere uygun niteliklerde, su bazlı, solvent bazlı veya UV bazlı boyalar kullanılmaktadır.

UV bazlı boya kullanımında, galyum ve cıva buharlı lambalar kullanılarak, malzeme üzerine sürülen UV boya veya verniklerin/lak kürleşmesini sağlanarak hız, kaliteli yüzey ve hoş bir görünüm sağlanmaktadır. Yüzeyin düz yada pütürlü olması uygun açılarda lamba yerleştirilerek problem olmadan yüzeydeki UV bazlı boya kurutulmaktadır.

Flexo baskıda kullanılan mürekkeplerin seçiminde dikkat edilmesi gereken unsurlar; sabun ve alkali dayanırlığı, ısıl dayanım, parafin dayanırlığı, su ve yağa karşı dayanıklılık, ışığa karşı hassaslık, sürtünme ve aşınma dayanırlığı, akışkanlık viskozitesi olarak seçeneklendirilebilir.